Polska stoi przed historyczną szansą na uchwalenie nowej ustawy zasadniczej. W swojej krótkiej publikacji proponuję odważną i nowoczesną odpowiedź na wyzwania XXI wieku: bezpośrednią technokrację.
To ustrój łączący merytoryczną wiedzę ekspertów, bezpośredni głos obywateli oraz cyfrowe technologie. Model ten łączy sprawdzone wzorce ze Szwajcarii (referenda), Estonii (e-demokracja) i Tajwanu (transparetność działań państwa).
Główne założenia modelu:
- Rada Ekspertów zamiast partii: Głównym organem decyzyjnym staje się grupa specjalistów wyłanianych na podstawie dorobku i testów kompetencyjnych, a nie klucza politycznego.
- Obywatele wyznaczają cele: Nauka mówi jak osiągnąć cel, ale to obywatele w referendach decydują, co jest dla państwa ważne.
- Cyfrowa legislacja: Powszechne e-konsultacje, referenda 4 razy w roku oraz nowa, kontrolna rola dla Sejmu i Senatu.
- Prawdziwa ochrona wolności: Ochrona praw obywatelskich staje się technologicznym standardem (np. zakaz prewencyjnego ograniczania wolności przez AI czy otwarty kod państwowych algorytmów).
Jak w takim systemie wyglądać będą finanse, relacje z UE i reagowanie na kryzysy? Wszystkie szczegóły znajdziesz w pełnej treści referatu.